سيد محمد حسيني شاهرودى / مصطفى آخوندى

51

اطلاعات رزمى در جنگهاى صدر اسلام ( فارسى )

واحِدٍ اوِ اثْنَيْنِ » « 1 » ( به‌گونه‌اى از موانع استفاده كنيد ) كه پناه و حافظ شما باشند . و ( علاوه ) از يك سو ، يا از دو سو با نيروهاى دشمن روبه‌رو شويد . در برقرارى حفاظت محل تجمّع ، خصوصاً محلى كه امكان دسترسى دشمن به آن زياد باشد ، موانع مىتوانند نقش بسيار مؤثرى را ايفاء كنند . چنانچه در نامهء حضرت على عليه السلام به فرماندهانش آمده ، محل‌هايى براى استقرار نيروها در نظر گرفته شده كه اگر دشمن مىخواست به آن مواضع شبيخون بزند و يا دسترسى به آنها پيدا كند ، به‌راحتى نمىتوانست اين كار را انجام بدهد و يا به يك فرصت طولانى احتياج داشت . حضرت على عليه السلام همچنين به زياد بن نضر ، فرمانده گروه پيشرو خود ، چنين دستور مىدهد : « وَ انْ غَشِيَكُم لَيْلٌ فَنَزَلْتُمْ فَحُفُّوا عَسْكَرَكُمْ بِالرِّماحِ وَالْاتْرُسَةِ وَ رُماتِكُمْ يَلُونَ تِرَسَتَكُمْ وَ رِماحَكُمْ وَ ما اقَمْتُمْ فَكَذلِكَ فَافْعَلُوا كَيْلا تُصابَ لَكُمْ غَفْلَةٌ وَ لا تُلْقى لَكُم غَرَّةٌ ؛ فما قَوْمٌ حَفُّوا عَسْكَرَهُمْ بِرِماحِهِمْ وَ تُرَسَتَهُمْ مِنْ لَيْلٍ اوْ نَهارٍ الَّا كانُوا كَانَّهُمْ فى حُصُونٍ » « 2 » وقتى شب شما را فراگرفت ، نيزه‌ها و سپرها را دور لشكر به زمين فرو كنيد و تيراندازان را پشت آنان قرار دهيد . هر جا اردو زديد اين چنين

--> ( 1 ) - نهج‌البلاغه ، نامهء 11 . ( 2 ) - منهاج البراعة ، ج 18 ، ص 63 ، 64 ؛ وقعة صفين ، ص 124 و المعيار والموازنه ، ابوجعفر الاسكافى ، ص 142 ؛ در نهج‌البلاغه ، نامهء 11 به بخشى از مطلب با تفاوت عبارت اشاره شده است .